Hoe haal je alles uit een dynamisch energiecontract met slimme warmtepompaansturing?

Je klant heeft een dynamisch energiecontract, laat door jou een warmtepomp plaatsen en wil besparen. Dat is mooi, maar dan moet het systeem wel op het juiste moment draaien. Stel: de boiler raakt leeg voordat je klant wil douchen. Zonder slimme aansturing springt de warmtepomp gewoon aan. Ook als de stroomprijs op dat moment piekt. Met de juiste regeling en voldoende bufferopslag verschuif je dat verbruik naar goedkopere uren, zonder dat je klant comfort inlevert. Als installateur krijg je hierin een grotere rol. Ramon Koster licht in deze blog toe waar je op moet letten.

Bij een dynamisch contract betaalt je klant per uur de actuele stroomprijs. Op momenten met veel zon of wind zakt die prijs flink, terwijl op piekmomenten de prijs juist oploopt. De winst zit dus in de timing. Verschuif je het verbruik van een warmtepomp naar de goedkope uren, dan profiteert je klant direct. Tegelijk help je het elektriciteitsnet, omdat je de vraag spreidt in plaats van die op te tellen bij de avondpiek.

Slimme aansturing begint bij een signaal van buitenaf

De koppeling tussen een dynamisch contract en een warmtepomp begint vaak eenvoudig. Veel warmtepompen zijn tegenwoordig smart grid ready en reageren op een signaal van buitenaf. De warmtepomp zelf is vrijwel nooit slim. De software eromheen bepaalt het ritme en houdt continu in de gaten wat er in de woning gebeurt. Het krijgt een signaal dat hij mag draaien, of een signaal dat hij even moet wachten. Je kunt het toestel wel heel slim aansturen, maar je wil natuurlijk ook dat de woning comfortabel blijft. Wat je steeds meer ziet, is dat die aansturing op AI-gedreven modellen functioneert en daardoor ook leert hoe hij op de flexibele stroomprijzen kan anticiperen.

Zonder buffer verlies je alsnog voordeel

Slimme software lost niet alles op. Stel dat de boiler leeg is en je klant wil douchen. Zonder extra buffercapaciteit moet de warmtepomp op dat moment draaien om aan de warmtapwatervraag te voldoen, ook als de stroom op zijn duurst is. De oplossing zit in opslag. Door opgewekte overtollige energie als thermische opslag te gebruiken in een buffervat, verschuif je het verbruik naar de goedkope uren. Een warmtepomp moduleert bovendien, dus de compressor draait zelden op vol vermogen. Komt er al wat warm water retour en is de delta T goed, dan draait hij heel constant op een lage frequentie, met veel lagere energiekosten als gevolg. Software op zichzelf is nooit de oplossing. Het is echt een combinatie van goed nadenken over het systeemontwerp, het juiste softwarepakket of energiemanagementsysteem erbij en bij voorkeur ook andere besparende voorzieningen die je toevoegt.

Groei mee als totaalinstallateur

Dit soort systemen aanbieden vraagt om de juiste kennis. Je moet begrijpen hoe software, de regeling en het waterzijdig inregelen elkaar beïnvloeden. De installateur van vroeger die, bij wijze van spreken, met twee bahco's en een waterpomptang de woning binnenkwam, wordt steeds meer een totaalinstallateur die ook verstand heeft van slim inregelen. Het helpt als je als installateur scherp kiest. Focus op het goed installeren van warmtepompen en laat de fabrikant ondersteunen bij het inregelen en monitoren. Zo blijft de techniek beheersbaar en lever je wel een slimmer systeem op.

Samen het net ontlasten op wijkniveau

Slimme aansturing wordt pas echt krachtig als verschillende warmtepompsystemen onderling communiceren. Starten alle warmtepompen in een wijk tegelijk op, dan ontstaat een piek die het net zwaar belast. Communiceren de toestellen met elkaar, dan verdelen ze de elektriciteitsvraag over de buurt. De ene woning produceert om direct aan de comfortvraag te voldoen, terwijl een andere nog even kan wachten. Naar die afstemming moeten we echt toe werken. Als we het alleen op individueel niveau regelen, hebben we het in huis misschien goed geregeld. Dat lost het probleem in de wijk nog niet op. Woningcorporaties met hele straten aan vergelijkbare woningen vormen een logisch beginpunt. Privacyregels en de uiteenlopende belangen van gemeenten, netbeheerders en provincies spelen nog een rol. Toch is de richting duidelijk: warmtepompen worden steeds vaker onderdeel van een groter energiesysteem.

Monitoring en energiebesparing als nieuw verdienmodel

Slimme warmtepompaansturing stopt niet na de installatie. Met monitoring herken je afwijkingen sneller, stuur je instellingen bij en wordt onnodig energieverbruik voorkomen. Fabrikanten kunnen het monitoren steeds vaker overnemen en voor installateurs ontstaan nieuwe kansen. Denk aan onderhoud, prestatiecontrole of advies op gemeten verbruik. In de toekomst kan een gegarandeerde besparing per jaar een interessant verdienmodel worden voor de installateur. Daarvoor is wel langetermijnbeleid nodig dat niet om de paar jaar verandert, vooral vanuit de politiek.

Waar je als installateur op let

Wil je hiermee aan de slag bij klanten? Begin dan niet bij software alleen. Kijk eerst naar het complete systeem:

• Kies een warmtepomp die smart grid ready is en op een extern signaal reageert.
• Breng het warmte- en tapwaterverbruik van de woning in kaart.
• Denk vooraf na over het systeemontwerp, want software repareert geen verkeerd ontwerp.
• Zorg voor bufferopslag, bijvoorbeeld met een buffervat voor warmte of een batterij voor elektriciteit.
• Koppel een energiemanagementsysteem of softwarepakket dat op uurprijzen anticipeert.
• Regel het systeem waterzijdig goed in, zodat de warmtepomp constant op een lage frequentie moduleert.
• Schakel de fabrikant in voor inregelen en monitoren wanneer die kennis intern ontbreekt.
• Kijk verder dan de woning en zoek waar mogelijk afstemming op wijkniveau.

Heb je nog vragen of wil je direct advies? Neem contact op met onze specialisten via 055 533 45 29.